Cùng một hợp đồng mua phần mềm của nhà cung cấp nước ngoài, nhưng nếu hôm nay kế toán mở Thông tư 103/2014/TT-BTC ra tra như thói quen nhiều năm nay, có phần sẽ tra đúng và có phần đã không còn hiệu lực. Từ ngày 12/3/2026, Thông tư 20/2026/TT-BTC hướng dẫn Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP đã bãi bỏ các Điều 1, 2, 7, 10, 13 (trừ điểm 6.11 khoản 1) và Điều 16 của Thông tư 103/2014 — tức phần thuế thu nhập doanh nghiệp đối với nhà thầu nước ngoài. Phần thuế giá trị gia tăng của Thông tư 103/2014 thì vẫn còn hiệu lực. Nghĩa là một nghiệp vụ thuế nhà thầu bây giờ phải tra ở hai văn bản khác nhau.
Một hợp đồng, hai văn bản — chuyện đang xảy ra với thuế nhà thầu
Thuế nhà thầu nước ngoài vốn là nghiệp vụ gộp: với mỗi khoản thanh toán ra nước ngoài, bên Việt Nam phải xác định đồng thời nghĩa vụ thuế giá trị gia tăng và nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp. Suốt hơn mười năm, cả hai phần đều nằm trong Thông tư 103/2014. Từ 12/3/2026, hai phần đó không còn chung một văn bản nữa:
- Phần thuế thu nhập doanh nghiệp — tra ở Thông tư 20/2026/TT-BTC.
- Phần thuế giá trị gia tăng — vẫn tra ở Thông tư 103/2014/TT-BTC.
Rủi ro thực tế không nằm ở chỗ quy định khó, mà ở chỗ thói quen. Thuế nhà thầu không phát sinh hằng ngày; nhiều doanh nghiệp xử lý theo file mẫu của lần gần nhất, và file đó dẫn chiếu toàn bộ sang Thông tư 103/2014.
Từ 12/3/2026, thuế TNDN nhà thầu theo Thông tư 20/2026/TT-BTC
Thông tư 20/2026 bãi bỏ những điều nào của Thông tư 103/2014
Thông tư 20/2026/TT-BTC được ban hành ngày 12/3/2026, hướng dẫn Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP. Trong đó có nội dung về thuế thu nhập doanh nghiệp đối với nhà thầu nước ngoài, nhà thầu phụ nước ngoài. Các điều khoản của Thông tư 103/2014 bị bãi bỏ:
- Điều 1
- Điều 2
- Điều 7
- Điều 10
- Điều 13 — trừ điểm 6.11 khoản 1
- Điều 16
Đây là danh sách cần đối chiếu trực tiếp với bản gốc Thông tư 20/2026/TT-BTC trước khi áp dụng cho một hợp đồng cụ thể, vì mỗi loại hợp đồng rơi vào điều khoản khác nhau.
Phần nào của Thông tư 103/2014 vẫn còn hiệu lực
Điểm này quan trọng và hay bị hiểu sai theo hướng ngược lại: Thông tư 103/2014 chưa bị bãi bỏ toàn bộ. Phần quy định về thuế giá trị gia tăng đối với nhà thầu nước ngoài vẫn còn hiệu lực và vẫn là căn cứ áp dụng. Nói "Thông tư 103 đã bị thay thế" là sai. Nói "Thông tư 103 vẫn áp dụng bình thường" cũng sai. Cách nói đúng là: Thông tư 103/2014 còn hiệu lực một phần, phần thuế giá trị gia tăng.
Nghị định 252/2026 và Thông tư 89/2026 đóng vai trò gì
Hai văn bản này hay bị gán nhầm là nguyên nhân thay đổi thuế nhà thầu. Thực tế không phải. Nghị định 252/2026/NĐ-CP và Thông tư 89/2026/TT-BTC được ban hành ngày 30/6/2026, hiệu lực từ 01/7/2026, hướng dẫn Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15. Phạm vi của chúng là thủ tục: hồ sơ, biểu mẫu, trình tự kê khai.
Hồ sơ khai thuế nhà thầu từ 01/7/2026
Từ 01/7/2026, hồ sơ khai thuế nhà thầu nước ngoài thực hiện theo quy định tại hai văn bản này. Nhưng bản chất nghĩa vụ thuế không thay đổi vì chúng — nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp xác định theo Thông tư 20/2026, nghĩa vụ thuế giá trị gia tăng theo phần còn hiệu lực của Thông tư 103/2014. Phân biệt được hai lớp này giúp doanh nghiệp không rà nhầm chỗ: sai hồ sơ là một vấn đề, sai căn cứ xác định nghĩa vụ là một vấn đề khác, và cách xử lý hậu quả cũng khác nhau.
Hợp đồng ký trước 12/3/2026 xử lý thế nào
Có quy định chuyển tiếp, và nó có ý nghĩa thực tế lớn với các hợp đồng dài hạn. Hợp đồng áp dụng phương pháp hỗn hợp được ký trước ngày 12/3/2026 tiếp tục áp dụng quy định cũ cho đến khi kết thúc hợp đồng. Vì vậy việc đầu tiên khi rà soát không phải là tra văn bản, mà là lọc danh sách hợp đồng theo ngày ký và theo phương pháp nộp thuế đang áp dụng. Hai nhóm hợp đồng trong cùng một doanh nghiệp có thể chịu hai cách xử lý khác nhau một cách hoàn toàn hợp pháp.
Hiệp định tránh đánh thuế hai lần — chỗ doanh nghiệp hay bỏ sót
Việt Nam đã ký khoảng 80 hiệp định tránh đánh thuế hai lần, trong đó hơn 75 hiệp định đã có hiệu lực. Khi nhà cung cấp nước ngoài là đối tượng cư trú của một nước đã ký hiệp định, nghĩa vụ thuế có thể được xác định khác so với quy định trong nước. Nhưng việc áp dụng hiệp định không tự động: phải có hồ sơ chứng minh tư cách đối tượng cư trú và phải thực hiện thủ tục theo quy định. Đây là phần hay bị bỏ qua vì mất công chuẩn bị hồ sơ, và cũng là phần hay bị áp dụng sai vì làm theo trí nhớ thay vì theo đúng nội dung của hiệp định cụ thể với từng nước.
Ba việc nên làm ngay
- Lọc danh sách hợp đồng với nhà cung cấp nước ngoài theo ngày ký và phương pháp nộp thuế, tách riêng nhóm ký trước 12/3/2026 áp dụng phương pháp hỗn hợp.
- Cập nhật file hướng dẫn nội bộ và biểu mẫu tính thuế nhà thầu: phần thuế thu nhập doanh nghiệp dẫn chiếu Thông tư 20/2026, phần thuế giá trị gia tăng dẫn chiếu phần còn hiệu lực của Thông tư 103/2014, hồ sơ khai thuế dẫn chiếu Thông tư 89/2026.
- Rà lại hồ sơ áp dụng hiệp định tránh đánh thuế hai lần với các nhà cung cấp thuộc nước đã ký hiệp định, kiểm tra xem hồ sơ còn hiệu lực và còn đủ hay không.
Căn cứ pháp lý
- Thông tư 20/2026/TT-BTC ban hành ngày 12/3/2026, hướng dẫn Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP; bãi bỏ các Điều 1, 2, 7, 10, 13 (trừ điểm 6.11 khoản 1) và Điều 16 của Thông tư 103/2014/TT-BTC.
- Thông tư 103/2014/TT-BTC — còn hiệu lực phần quy định về thuế giá trị gia tăng đối với nhà thầu nước ngoài.
- Nghị định 252/2026/NĐ-CP và Thông tư 89/2026/TT-BTC ban hành ngày 30/6/2026, hiệu lực từ 01/7/2026, hướng dẫn Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 — quy định về hồ sơ khai thuế.
- Các hiệp định tránh đánh thuế hai lần giữa Việt Nam và các nước.
Bài viết nêu thay đổi về căn cứ pháp lý, không nêu thuế suất cụ thể. Với từng hợp đồng, cần đối chiếu bản gốc văn bản và xác định theo đặc thù giao dịch.
Thuế nhà thầu không phải loại việc phát sinh hằng ngày, nên rất dễ bị xử lý theo trí nhớ của lần gần nhất. Mà lần gần nhất thì có thể đã là trước ngày 12/3/2026. Nếu doanh nghiệp đang có hợp đồng với nhà cung cấp nước ngoài — phần mềm, bản quyền, dịch vụ kỹ thuật, vận chuyển quốc tế — THL rà soát lại cách xác định nghĩa vụ thuế theo đúng văn bản đang có hiệu lực, kèm hồ sơ khai thuế theo Thông tư 89/2026/TT-BTC. THL Consulting — hơn 10 năm trong lĩnh vực Thuế, Kế toán, Pháp lý doanh nghiệp, đồng hành cùng hơn 500 doanh nghiệp. 📞 0961 679 986 · 📩 info@thlconsulting.vn 📍 Tầng 2, tòa nhà HHN01, số 47 đường Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, TP. Hà Nội