Biểu thuế TNCN 5 bậc: kế toán tiền lương cần cập nhật những gì?

Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 rút biểu thuế từ 7 xuống 5 bậc. Từ 01/01/2026 doanh nghiệp tạm tính và khấu trừ theo mức mới. Rủi ro nếu đã khấu trừ theo mức cũ.

Biểu thuế TNCN 5 bậc: kế toán tiền lương cần cập nhật những gì?

Biểu thuế thu nhập cá nhân đã giảm từ 7 bậc xuống 5 bậc. Bảng lương doanh nghiệp bạn đang tính theo bậc nào? Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 được Quốc hội khóa XV thông qua ngày 10/12/2025, có hiệu lực từ 01/7/2026. Nhưng với phần tiền lương, tiền công thì doanh nghiệp không chờ đến mốc đó: theo điều khoản chuyển tiếp của Luật, nội dung này áp dụng ngay từ kỳ tính thuế năm 2026.

Biểu thuế lũy tiến rút từ 7 bậc xuống 5 bậc

Biểu thuế lũy tiến từng phần mới áp dụng với thu nhập tính thuế theo tháng của cá nhân cư trú:

  • Đến 10 triệu đồng: 5%
  • Trên 10 đến 30 triệu đồng: 10%
  • Trên 30 đến 60 triệu đồng: 20%
  • Trên 60 đến 100 triệu đồng: 30%
  • Trên 100 triệu đồng: 35%

So với biểu 7 bậc trước đây, có ba điểm đáng nhấn:

  • Bậc 2 giảm từ 15% xuống 10%.
  • Bậc 3 giảm từ 25% xuống 20%.
  • Mức 35% trước đây áp dụng với thu nhập tính thuế trên 80 triệu đồng/tháng, nay nâng ngưỡng lên trên 100 triệu đồng/tháng.

Lưu ý cách đọc: các con số trên là thu nhập tính thuế, tức phần còn lại sau khi đã trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc, giảm trừ gia cảnh và các khoản giảm trừ khác — không phải tổng lương nhận được.

Mức giảm trừ gia cảnh cũng đã thay đổi

Đây là điểm nhiều bảng lương bỏ sót vì nằm ở một văn bản khác. Theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 ngày 17/10/2025, mức giảm trừ gia cảnh áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 là:

  • Bản thân người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm) — mức cũ là 11 triệu đồng/tháng.
  • Mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng — mức cũ là 4,4 triệu đồng/tháng.

Hai thay đổi này đi cùng nhau. Tính đúng biểu thuế mới nhưng vẫn để mức giảm trừ cũ trong phần mềm thì kết quả vẫn sai.

Hiệu lực và thời điểm áp dụng từng nội dung

Cần tách rõ hai mốc, vì đây là chỗ dễ hiểu nhầm nhất. Luật 109/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/7/2026. Đó là mốc hiệu lực chung của văn bản. Nhưng điều khoản chuyển tiếp của Luật quy định: nội dung về thu nhập từ kinh doanh, tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026. Nghĩa là thu nhập phát sinh từ 01/01/2026 đã thuộc phạm vi biểu 5 bậc, dù thời điểm đó Luật chưa có hiệu lực chung. Đây không phải cơ chế "triển khai sớm" hay "áp dụng thí điểm". Đó là quy định chuyển tiếp nằm ngay trong Luật, và nó ràng buộc doanh nghiệp từ kỳ lương tháng 01/2026.

Những thay đổi ảnh hưởng trực tiếp đến kế toán tiền lương

Khấu trừ hằng tháng, hằng quý

Doanh nghiệp tạm tính và khấu trừ thuế TNCN cho người lao động theo biểu 5 bậc và mức giảm trừ gia cảnh mới, tính cho thu nhập phát sinh từ 01/01/2026.

Cấu hình phần mềm tính lương

Phần lớn sai sót không đến từ việc kế toán không biết quy định, mà từ việc bảng tính hoặc phần mềm vẫn giữ tham số cũ. Cần kiểm tra đồng thời: bậc thuế và thuế suất, ngưỡng từng bậc, mức giảm trừ bản thân, mức giảm trừ người phụ thuộc.

Hồ sơ người phụ thuộc

Mức giảm trừ người phụ thuộc tăng khiến khoản này có trọng số lớn hơn trong số thuế phải nộp. Hồ sơ đăng ký người phụ thuộc vì thế cũng cần được rà lại cho đủ, vì đây là phần cơ quan thuế hay đối chiếu khi quyết toán.

Nếu đã khấu trừ theo mức cũ từ đầu năm thì sao

Trường hợp này khá phổ biến, vì quy định mới ban hành cuối năm 2025 và áp dụng ngay cho kỳ lương đầu năm 2026. Khấu trừ hằng tháng, hằng quý về bản chất là tạm tính. Chênh lệch giữa số đã khấu trừ và số phải nộp sẽ được xử lý khi quyết toán thuế năm 2026: nộp thêm nếu thiếu, bù trừ hoặc hoàn nếu thừa, theo quy định của Luật Quản lý thuế. Nhưng phát hiện sớm vẫn tốt hơn nhiều. Nếu điều chỉnh ngay trong các kỳ còn lại của năm, số chênh được san đều và người lao động không bị truy thu một lần vào đầu năm sau. Để đến quyết toán mới phát hiện thì khoản chênh dồn lại, và với doanh nghiệp đông lao động thì việc giải thích với từng người là một gánh nặng không nhỏ.

Mốc quyết toán thuế năm 2026

Có hai mốc khác nhau, không được gộp làm một.

  • Tổ chức trả thu nhập: chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch — tức 31/3/2027.
  • Cá nhân trực tiếp quyết toán với cơ quan thuế: chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 4 — tức 30/4/2027. Mốc này trùng kỳ nghỉ lễ 30/4 – 01/5, nên trên thực tế thường được lùi sang ngày làm việc kế tiếp theo quy định về thời hạn của Luật Quản lý thuế.

Doanh nghiệp cần nắm cả hai, vì người lao động thường hỏi bộ phận nhân sự — tiền lương trước khi hỏi cơ quan thuế.

Việc cần rà soát ngay

  • Kiểm tra bảng lương từ kỳ tháng 01/2026 đến nay đang áp biểu thuế nào và mức giảm trừ gia cảnh nào.
  • Cập nhật tham số trong phần mềm tính lương: 5 bậc, ngưỡng từng bậc, giảm trừ bản thân 15,5 triệu, giảm trừ người phụ thuộc 6,2 triệu.
  • Tính lại số thuế phải khấu trừ của các kỳ đã qua, xác định phần chênh lệch theo từng người lao động.
  • Lên phương án điều chỉnh trong các kỳ còn lại của năm 2026 thay vì dồn đến quyết toán.
  • Rà lại hồ sơ đăng ký người phụ thuộc cho đủ và đúng thời điểm.
  • Thông báo cho người lao động về thay đổi, để tránh thắc mắc khi số thuế khấu trừ trên phiếu lương thay đổi.

Căn cứ pháp lý

  • Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, Quốc hội khóa XV thông qua ngày 10/12/2025, hiệu lực từ 01/7/2026; điều khoản chuyển tiếp áp dụng nội dung về thu nhập từ kinh doanh, tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú từ kỳ tính thuế năm 2026.
  • Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 ngày 17/10/2025 về mức giảm trừ gia cảnh, áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.
  • Luật Quản lý thuế (về thời hạn quyết toán, bù trừ và hoàn thuế nộp thừa).

Nếu doanh nghiệp đã tạm tính và khấu trừ theo mức cũ trong các kỳ đầu năm 2026, phần chênh lệch sẽ lộ ra khi quyết toán. Phát hiện bây giờ thì còn điều chỉnh được trong các kỳ còn lại của năm. THL Consulting — hơn 10 năm trong lĩnh vực Thuế, Kế toán, Pháp lý doanh nghiệp, đồng hành cùng hơn 500 doanh nghiệp. 📞 0961 679 986 · 📩 info@thlconsulting.vn 📍 Tầng 2, tòa nhà HHN01, số 47 đường Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, TP. Hà Nội

THL CONSULTING

Doanh nghiệp cần tư vấn nội dung tương tự?

GỬI YÊU CẦU TƯ VẤN
Zalocall